Chính phủ các nước châu Á đưa ra nhiều biện pháp khẩn cấp nhằm giảm áp lực của giá dầu tăng đối với nền kinh tế. Sáng nay 9-3, giá dầu thô thế giới đã chạm ngưỡng 115 đô la/thùng, tăng 80% so với trước thời điểm bùng nổ chiến sự vùng Vịnh.
Hàn Quốc áp giá trần, trừng phạt hành vi trục lợi
Trong cuộc họp nội các sáng nay, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung ra lệnh áp dụng hệ thống giá trần đối với sản phẩm dầu mỏ, trừng phạt các hành vi lợi dụng tình hỉnh đề tăng giá, nhằm bảo vệ người dân và nền kinh tế trước rủi ro từ Trung Đông. Kịch bản ứng phó gồm ba hướng chính:
- Đảm bảo an ninh năng lượng: Ông Lee nhấn mạnh cần có “những biện pháp đối phó tương xứng với hoàn cảnh”. Tổng thống yêu cầu nhanh chóng xác định các tuyến đường cung cấp thay thế không đi qua eo biển Hormuz.
- Trừng phạt vi phạm thị trường: Các hoạt động bất hợp pháp như thông đồng giữa các nhà máy lọc dầu và trạm xăng, tích trữ và đầu cơ phải được điều tra kỹ lưỡng và xử lý nghiêm khắc. “Nếu xảy ra vi phạm, cần áp dụng các hình phạt nghiêm khắc gấp nhiều lần lợi nhuận thu được”, Tổng thống cảnh báo.
- Chuẩn bị tài chính: Các cơ quan cần lập kế hoạch dự phòng toàn diện, sẵn sàng mở rộng chương trình ổn định thị trường hiện hành trị giá 100.000 tỉ won (75 tỉ đô la).
Ông Lee khẳng định quyết tâm xử lý nghiêm các nhóm trục lợi, xem đây là cơ hội để đẩy nhanh các cuộc cải cách nhằm tăng cường khả năng phục hồi cấu trúc của thị trường vốn. “Khủng hoảng cũng có thể là một cơ hội. Cuối cùng, điều quan trọng là chúng ta chuẩn bị và ứng phó tốt đến mức nào”, Tổng thống Lee tuyên bố.
Nhật Bản vẫn “chưa mở kho dự trữ”
Trong khi đó, phản hồi các báo cáo về việc Nhật Bản có thể chủ động mở kho dự trữ dầu mỏ, sáng 9-3 Chánh văn phòng Nội các Minoru Kihara khẳng định “chưa có quyết định nào được đưa ra”. Ông nhấn mạnh chính phủ “sẽ không cung cấp thông tin cập nhật chi tiết về các cuộc thảo luận của mình”. Trước đó, hãng thông tấn Kyodo trích nguồn tin giấu tên cho biết chính phủ “đang xem xét việc giải phóng dự trữ dầu mỏ quốc gia để chuẩn bị cho khả năng gián đoạn nguồn cung kéo dài”.
Để ứng phó với căng thẳng tại eo biển Hormuz, Nhật Bản đang triển khai các động thái sau:
- Giám sát chặt chẽ: Tuần trước, Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp đã lập lực lượng đặc nhiệm khẩn cấp. Bộ trưởng Ryosei Akazawa chỉ đạo các quan chức theo dõi sát sao sự ổn định của nguồn cung năng lượng và giá cả.
- Thực trạng nguồn cung: Theo Sách trắng Năng lượng, Trung Đông chiếm tới 95,5% lượng dầu thô nhập khẩu của Nhật Bản trong năm tài chính 2024 (dẫn đầu là UAE, Arab Saudi và Kuwait). Nhật Bản cảng phụ thuộc vào nguồn Trung Đông kể từ khi nhập khẩu từ Nga giảm mạnh.
- Vùng đệm an ninh: Nhật Bản hiện nắm giữ lượng dự trữ dầu tương đương 254 ngày nhu cầu trong nước.
Hình thành từ khủng hoảng dầu mỏ năm 1973, kho dự trữ này chỉ mở cửa khi có nguy cơ gián đoạn nguồn cung lớn. Gần đây nhất vào năm 2022, Nhật Bản đã phối hợp cùng quốc tế giải phóng 22,5 triệu thùng dầu (tương đương 11-12 ngày nhu cầu) để đối phó với tác động từ cuộc xung đột Nga – Ukraine.
ASEAN kích hoạt kế hoạch giảm sốc
Chính phủ các nước Đông Nam Á đang theo dõi sát sao chiến sự vùng Vịnh và diễn biến giá dầu thế giới, đồng thời đưa ra các giải pháp riêng.
Thái Lan áp dựng mức trần tạm thời đối với xăng dầu, đồng thời công bố kế hoạch 6 bước nhằm giảm thiểu tác động kinh tế.
Philippines công bố lượng dự trữ dầu đủ đáp ứng nhu cầu trong khoảng 50-60 ngày, đồng thời có thể nhập khẩu từ nhiều nhà cung cấp khác. Chính phủ cũng đang làm việc với các công ty dầu khí để tìm cách giãn lộ trình tăng giá bán lẽ nhiên liệu, cân nhắc khả năng cắt giảm tạm thời thuế nhiên liệu nếu giá dầu thô tiếp tục tăng mạnh.
Thứ trưởng Thương mại Sim Tze Tzin của Malaysia nói rằng tác động trực tiếp của dầu với thương mại nước này vẫn còn hạn chế, do ít phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu từ Trung Đông.
Trong khi đó, Phó thủ tướng Singapore Gan Kim Yong cảnh báo nếu xung đột kéo dài, giá nhiên liệu tăng cao sẽ tăng áp lực với doanh nghiệp và người dân, gây sức ép lên kinh tế Singapore.
Theo Korea Times, Nikkei Asia, AFP, Reuters
Ricky Hồ / BSA Media
