Sự bùng nổ của ngành du lịch thẩm mỹ lại là tác nhân chính khiến y tế Hàn Quốc thiếu hụt nhân lực trầm trọng. Mức chênh lệch thu nhập khổng lồ giữa dịch vụ thẩm mỹ không bảo hiểm và dịch vụ y tế thiết yếu đang lôi kéo hàng loạt bác sĩ rời bỏ bệnh viện tuyến đầu, nổ ra đình công và khủng hoảng y tế.
Tại một phòng khám da liễu ở khu mua sắm Myeongdong sầm uất của Seoul, một buổi chiều trong tuần, phòng chờ chật kín du khách nước ngoài.
Nhiều khách đang cân nhắc các lựa chọn xóa vết thâm và các liệu trình chăm sóc da khác trong khi lướt xem các bài đánh giá trên mạng xã hội. Nhân viên y tế tại đây cũng sử dụng nhiều ngôn ngữ khác nhau để giải thích cho khách hàng về mức độ đau và thời gian phục hồi của từng liệu trình.
“Tôi đến đây vì nghe nói mình có thể trải nghiệm phương pháp điều trị bằng laser tiên tiến nhất với chi phí chỉ bằng một nửa so với ở Nhật Bản”, theo lời một cô gái ngoài 20 tuổi từ Tokyo, Nhật Bản.
Làn sóng du lịch làm đẹp tăng vọt
Theo Bộ Y tế và Phúc lợi Hàn Quốc, số du khách nước ngoài đến Hàn Quốc vì mục đích y tế đã đạt mức cao kỷ lục 2,01 triệu người vào năm 2025, gần gấp đôi con số 1,17 triệu người của năm 2024.
Sự bùng nổ này phản ánh mức độ phổ biến ngày càng tăng của vẻ đẹp Hàn Quốc (K-beauty) và văn hóa đại chúng Hàn Quốc trên toàn cầu. Những du khách tìm kiếm các dịch vụ điều trị chuyên khoa như da liễu và phẫu thuật thẩm mỹ chiếm khoảng 70% tổng số khách.
Trong số này, du khách Trung Quốc và Nhật Bản chiếm khoảng 60%. Rất nhiều phòng khám tại các khu vực sầm uất như Gangnam và Hongdae đều có đội ngũ nhân viên có khả năng giao tiếp bằng tiếng Trung hoặc tiếng Nhật.
Khách đổ xô đến Hàn Quốc làm đẹp trong năm ngoái, khi quy định miễn thuế giá trị gia tăng 10% cho các dịch vụ phẫu thuật thẩm mỹ và chăm sóc da – chỉ áp dụng cho người nước ngoài – chính thức hết hiệu lực vào cuối năm 2025.
Dù vậy, ngành du lịch y tế dường như vẫn giữ đà tăng trưởng mạnh trong năm 2026. Theo Tổng cục Du lịch Hàn Quốc, chi tiêu cho các dịch vụ y tế của người nước ngoài trong tháng 5 đã tăng 74,6% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt mức cao kỷ lục là 251,15 tỉ won (khoảng 167 triệu đô la).
Nhiều lỗ hổng lộ rõ
Chính phủ đã tích cực quảng bá cho du lịch y tế từ năm 2009, và xem đây là thế mạnh của nền kinh tế. Tuy nhiên, đà tăng trưởng quá nhanh đã bộc lộ nhiều lỗ hổng mang tính cấu trúc.
Đáng lo ngại nhất là tình trạng tập trung quá mức tại khu vực đô thị Seoul. Theo Viện Phát triển Công nghiệp Y tế Hàn Quốc, 91,6% du khách nước ngoài đến Hàn Quốc du lịch y tế trong năm 2024 đã tiếp nhận điều trị tại khu vực này. Tỷ lệ này cho thấy lợi ích kinh tế không lan tỏa hài hòa đến các địa phương khác.
Đông đảo các bác sĩ đổ vào ngành thẩm mỹ cũng là một thách thức lớn. Dữ liệu từ Cơ quan Đánh giá Bảo hiểm Y tế Hàn Quốc cho thấy, từ tháng 1 đến tháng 7 năm 2025, có tới 83% các phòng khám mới mở được đăng ký dưới hình thức phòng khám da liễu. Tất cả do các bác sĩ đa khoa chưa hoàn thành đào tạo chuyên khoa điều hành.
Dữ liệu do Hiệp hội Da liễu Hàn Quốc và một số nguồn khác công bố vào năm 2025 chỉ ra rằng Hàn Quốc chỉ có khoảng 3.000 bác sĩ da liễu chuyên khoa có đăng ký. Trong khi đó, tổng số cơ sở y tế thực hiện các thủ thuật thẩm mỹ lên tới khoảng 30.000 – tức đến 90% không được cấp phép.
Sự chênh lệch này xuất phát từ tình trạng nhiều bác sĩ chuyển từ các chuyên ngành khác sang y học thẩm mỹ, cũng như những trường hợp bác sĩ hành nghề ngay sau khi được đào tạo ban đầu mà chưa có chứng chỉ chuyên khoa.
Các phòng khám thẩm mỹ đã cạnh tranh khốc liệt để giành khách, các nơi tư vấn qua loa trước thủ thuật nhằm tối đa lợi nhuận, khiến các rủi ro y khoa có thể gia tăng. Sự bùng nổ này đã sản sinh các “nhà máy thẩm mỹ”, gây ra vấn nạn “bác sĩ ma” – bác sĩ nổi tiếng chỉ đứng tên, còn người trực tiếp phẫu thuật lại là bác sĩ mới ra trường hoặc y tá. Thêm vào đó, nhiều nơi giao phó việc tư vấn y tế cho các nhân viên kinh doanh không có chuyên môn, bỏ qua hoàn toàn các bước cảnh báo an toàn cơ bản, nhằm bòn rút tối đa hầu bao của du khách.
Bác sĩ các lĩnh vực y tế thiết yếu như nhi khoa hay phẫu thuật đang đối mặt với thời gian làm việc kéo dài, mức lương thấp và điều kiện làm việc khắc nghiệt. Triển vọng về một sự nghiệp “hái ra tiền” trong ngành thẩm mỹ đã khiến họ chuyển nghề. Các bác sĩ ở nông thôn cũng nhanh chóng tham gia làn sóng nhảy việc.
Hệ quả là hệ thống y tế cơ sở đang đứng trước nguy cơ sụp đổ. Truyền thông Hàn Quốc liên tục cảnh báo về hiện tượng “pediatric open run”, khi phụ huynh phải xếp hàng từ 5 giờ sáng trước các phòng khám nhi khoa để lấy số khám cho con. Đáng báo động hơn, nhiều bệnh nhân cấp cứu phải chịu cảnh “xe cứu thương chạy lòng vòng” vì các bệnh viện tuyến đầu liên tục từ chối tiếp nhận, do thiếu hụt trầm trọng bác sĩ phẫu thuật và bác sĩ trực ca đêm.
Nguyên nhân cốt lõi của sự “chảy máu chất xám” này nằm ở chênh lệch thu nhập và rủi ro. Các ca phẫu thuật phức tạp bị áp giá trần bảo hiểm y tế rất thấp, đi kèm cường độ làm việc vất vả và nguy cơ kiện tụng cao. Ngược lại, các dịch vụ làm đẹp không thuộc danh mục bảo hiểm giúp bác sĩ tự do định giá. Các dịch vụ “ngoài luồng” mang lại mức thu nhập khổng lồ, nhưng rủi ro pháp lý lại thấp hơn rất nhiều.
Chính phủ Hàn Quốc dự định ban hành chính sách yêu cầu 10% sinh viên tại các trường đại học y khoa ngoài khu vực Seoul phải làm việc ở nông thôn trong vòng 10 năm. Đổi lại, những người tham gia sẽ được hỗ trợ tài chính về học phí và nhà ở.
Tuy nhiên, các chính sách của chính phủ lại châm ngòi cho cuộc đối đầu với giới y khoa. Khi chính quyền quyết định tăng mạnh chỉ tiêu tuyển sinh trường y nhằm bù đắp nhân lực, hàng ngàn bác sĩ đã đình công quy mô lớn. Họ chỉ trích gay gắt việc tăng số lượng sinh viên là vô nghĩa nếu hệ thống chi trả không thay đổi, bởi sinh viên ra trường cuối cùng vẫn sẽ chạy theo các phòng khám thẩm mỹ béo bở.
Sự mất cân bằng giữa các chuyên khoa y tế “phản ánh thực tế rằng các bác sĩ hành nghề tư nhân rất khó có thể duy trì hoạt động của phòng khám nếu chỉ dựa vào các khoản chi trả từ bảo hiểm như hiện tại”, người phát ngôn của Hiệp hội Y khoa Hàn Quốc, ông Kim Seong-geun, nhận định.
“Hiện tượng các chuyên gia y tế – những người lẽ ra phải túc trực điều trị cho các bệnh nhân cấp cứu và bệnh nặng – lại rời bỏ bệnh viện là một điều không ai mong muốn. Chúng ta cần sự nỗ lực của toàn xã hội để giải quyết triệt để vấn đề này”, ông Kim nhấn mạnh.
Theo Nikkei Asia, Yonhap, Chosun Ilbo, Korea Times
Ricky Hồ / BSA Media
