Dự báo lượng dự trữ dầu thô toàn cầu sẽ giảm xuống dưới mức nhu cầu 100 ngày trong tuần này (ngày 31-5) do việc phong tỏa eo biển Hormuz tiếp tục diễn ra trong khi lượng dự trữ tích lũy đang cạn kiệt.
Lượng dự trữ này đạt mức nhu cầu 101 ngày vào cuối tháng 4 và sẽ giảm xuống còn 98 ngày vào cuối tháng 5, theo ước tính của Goldman Sachs, tính cả lượng dự trữ thương mại và dự trữ chiến lược quốc gia.
Yulia Zhestkova, một nhà phân tích hàng hóa tại Goldman Sachs, lưu ý rằng ngay cả khi giao thông trên eo biển Hormuz được nối lại ngay lập tức, cũng sẽ mất ít nhất vài tuần để trở lại bình thường. Dự kiến sẽ tiếp tục giảm vào cuối tháng 6.
Lượng dự trữ “có thể nhìn thấy”, như được thấy trong dữ liệu vệ tinh, được dự đoán ở mức 73 ngày vào cuối tháng 5. Con số này thấp hơn mức 74 ngày được ghi nhận vào năm 2025, mức thấp nhất kể từ khi dữ liệu được thu thập vào năm 2018. Cộng thêm ước tính 25 ngày dự trữ “không thể nhìn thấy” – chủ yếu từ các quốc gia ngoài Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) – tính đến cuối tháng 5, tổng số lên tới 98 ngày.
Cách tính này gần bằng mức tồn kho và nhập khẩu 90 ngày theo quy định của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đối với các nước thành viên.
Kể từ ngày 11-3, IEA đã bắt đầu các đợt xả dầu phối hợp, làm giảm áp lực tăng giá dầu thô. Giá dầu thô West Texas Intermediate (WTI) kỳ hạn đã chạm mốc 119 đô la/thùng vào ngày 9-3, mức cao nhất kể từ năm 2022, và kể từ đó đã giao dịch quanh mức 100 đô la.
Dầu tồn kho đang giảm mạnh trong tháng 5
Kỳ vọng ngày càng tăng về việc mở cửa eo biển, được thúc đẩy bởi các tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump và thỏa thuận ngừng bắn với Iran, cũng góp phần làm giảm giá dầu thô.
Tuy nhiên, chỉ có một vài tàu chở dầu thô đi qua tuyến đường thủy này mỗi ngày, dẫn đến lượng dầu tồn kho toàn cầu giảm hơn 10 triệu thùng mỗi ngày.
Trong báo cáo hôm 20-5, Goldman Sachs rằng tốc độ giảm lượng tồn kho dầu thô toàn cầu đang tăng tốc, với mức trung bình tháng 5 đạt mức cao kỷ lục 8,7 triệu thùng mỗi ngày.
“Ngày càng nhiều người tham gia thị trường nhận thức được sự sụt giảm lượng tồn kho. Nếu xu hướng này tiếp tục, có khả năng giá dầu thô sẽ tăng vọt vào một thời điểm nào đó, và chúng tôi đang theo dõi sát sao”, theo Masato Maruyama, giám đốc điều hành tại Goldman Sachs.
“Thị trường dầu mỏ quốc tế đã có thể kéo dài thời gian bằng cách nhanh chóng làm giảm lượng tồn kho, nhưng điều này không thể tiếp tục mãi mãi”, ông Ken Koyama, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Kinh tế Năng lượng Nhật Bản, nhận định.
Một điểm đáng lo ngại khác là lượng tồn kho danh nghĩa không nhất thiết phản ánh đầy đủ lượng dầu có sẵn. Dầu thô dự trữ có thể chứa dầu cũ đã bị suy giảm chất lượng. Cũng tồn tại những hạn chế về mặt vật lý, chẳng hạn như khó khăn trong việc xả dầu từ các bể chứa khi lượng còn lại giảm dần.
Tiết kiệm vẫn là quốc sách
Các chuyên gia tin rằng trọng tâm hiện là cần kiềm chế nhu cầu, cho đến khi nguồn cung phục hồi sau khi eo biển Hormuz được mở cửa trở lại.
Hôm 10-5, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi kêu gọi tiết kiệm dầu thô, bao gồm ưu tiên làm việc tại nhà và hạn chế đi lại nước ngoài trong năm tới. Thống kê của IEA cho thấy chính phủ của 54 quốc gia và vùng lãnh thổ đã thực hiện các biện pháp khẩn cấp tiết kiệm năng lượng. Các quốc gia châu Á phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu dầu thô đặc biệt nổi bật.
Nhưng Nhật Bản, quốc gia phụ thuộc rất nhiều vào Trung Đông về dầu thô, lại không kêu gọi kiềm chế nhu cầu.
“Có thể cân bằng điều này với tăng trưởng kinh tế, và Nhật Bản cũng nên thúc đẩy tiết kiệm năng lượng”, nhà nghiên cứu Yuki Togano tại Viện Nghiên cứu Nhật Bản nhận định. “Các khoản trợ cấp năng lượng hỗ trợ nhu cầu nên được chấm dứt ngay lập tức, và chỉ sau đó mới nên kêu gọi tiết kiệm năng lượng”.
Nếu chiến sự Trung Đông tiếp tục kéo dài trong ba tháng tới?
Các tổ chức tài chính như Morgan Stanley cảnh báo giá dầu Brent sẽ nhanh chóng vượt qua mốc 130 đô la/thùng và có thể chạm mức 150 đô la/thùng nếu nguồn cung từ vùng Vịnh tiếp tục bị cô lập. Trong khi đó, nguồn dự trữ nhiên liệu thành phẩm như xăng, dầu diesel và nhiên liệu hàng không hiện đang ở mức báo động chỉ còn khoảng 45 ngày sẽ cạn kiệt trước. Giá xăng dầu tại các trạm xăng toàn cầu sẽ thiết lập các đỉnh lịch sử mới. Chính phủ các nước buộc phải xả kho dự trữ chiến lược (SPR), hạn chế sử dụng xăng dầu và phân chia định mức. Kinh tế toàn cầu suy thoái, Mỹ trở thành “phao cứu sinh”. Dữ liệu của Bộ Năng lượng Mỹ (DOE) cho thấy xuất khẩu dầu thô từ lưu vực Đại Tây Dương và dầu đá phiến Mỹ sẽ tăng vọt lên mức kỷ lục để bù đắp một phần khoảng trống, biến Mỹ thành nhà cung ứng tối quan trọng toàn cầu. Tình hình thiếu hụt cũng gia tăng tốc độ chuyển đổi xanh trên toàn cầu.
Theo Nikkei Asia, Reuters, Yahoo Finance, IEA, DOE
Ricky Hồ / BSA Media
