Buổi chiều ngày 26 tháng 10, tại Dinh Thống Nhất, TP.HCM, 5 dự án còn lại tại bảng A – Cuộc thi Dự án Khởi nghiệp Xanh đã khép lại, với nhiều câu hỏi, chất vấn từ Hội đồng Ban giám khảo cuộc thi.
Mở đầu phần thi buổi chiều là dự án “Làng nghề bánh phồng Sơn Đốc – Giữ hồn quê giữa thời hiện đại” của nhóm thí sinh Lâm Hoàng Tuấn, Nguyễn Nhân Hậu, Nguyễn Hữu Tường – tỉnh Vĩnh Long.
Dự án “Làng nghề bánh phồng Sơn Đốc – Mười Thiết” hướng đến việc bảo tồn và phát triển làng nghề bánh phồng Sông Đốc, di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia. Sản phẩm có ba dòng chính: bánh phồng mì, bánh phồng chuối và bánh phồng nếp – được sản xuất theo hai dạng: bánh sống (hút chân không, hạn sử dụng 1 năm) và bánh chín (đóng túi zip tiện lợi, hạn sử dụng 3 tháng).
Nhóm chọn phân khúc trung cấp, đầu tư vào bao bì – logo – marketing mang đậm bản sắc quê hương, hướng đến phụ nữ 25–55 tuổi, đặc biệt là người xa quê. Dự án kỳ vọng vừa gìn giữ tinh hoa truyền thống, vừa đáp ứng nhu cầu tiêu dùng hiện đại và thân thiện môi trường.
Đặt câu hỏi cho dự án này, ông Nguyễn Tuấn Quỳnh – Chủ tịch HĐQT Saigon Books, Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân Trẻ TP.HCM góp ý: “Điều quan trọng là làm sao truyền thông để thương hiệu gắn liền với địa phương, để mọi người biết và tự hào về sản phẩm quê hương”.
Đại diện dự án cho biết nhóm đẩy mạnh truyền thông trên Facebook, TikTok Shop, Shopee, kết hợp hội chợ, siêu thị đặc sản và các chiến dịch khuyến mãi nhỏ tại điểm bán.
Ông Nguyễn Đình Tùng – Tổng Giám đốc Công ty Vina T&T Group, Phó Chủ tịch Hiệp hội Rau Quả Việt Nam, Chủ tịch Hội Sản phẩm Nông nghiệp sạch TP.HCM, nhận xét bao bì dự án đẹp nhưng thiếu hạn sử dụng, nhóm cho biết do thiết bị in tạm thời bị hỏng.
Ông Nguyễn Tiến Trung – Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Tư vấn và Đầu tư Khởi nghiệp Quốc gia (NSCI) cho rằng: “Các bạn đã thổi hồn vào sản phẩm truyền thống, nhưng cần tính toán kỹ hơn chiến lược marketing online để tránh chi phí quá lớn”.
Ông Trung khuyên nhóm nên “tìm cho mình một cách làm riêng – từ kênh bán đến người bán hàng”.
Góp mặt trong buổi chiều thi, dự án “COCOSOIL – Đất lành từ vỏ dừa xanh”, của nhóm thí sinh Nguyễn Hoàng Dũng, Nguyễn Hương Giang – TP. Hà Nội mang đến trình bày về: Dự án hướng đến sản xuất đất sạch hữu cơ và pallet nén từ phụ phẩm vỏ dừa, ứng dụng mô hình sản xuất tuần hoàn không phát thải tại Đồng bằng sông Cửu Long. Quy trình xử lý giúp giảm độ mặn – chát của vỏ dừa, tạo ra giá thể trồng cây đạt chuẩn EC/pH thấp, có thể thay thế đất trồng trong nông nghiệp công nghệ cao.
Sản phẩm pallet xơ dừa tận dụng 100% nguyên liệu, có độ bền cao và chống nước tốt hơn pallet gỗ. Dự án còn ứng dụng năng lượng mặt trời và pin cát lưu nhiệt để sấy khô, tiết kiệm 20–50% chi phí năng lượng. Thị trường mục tiêu ban đầu là Trung Quốc, sau đó mở rộng sang Đông Nam Á.
Ông Nguyễn Đình Tùng đặt nhiều câu hỏi chuyên sâu cho dự án như sau, “Công nghệ phối trộn ra sao, pallet có trọng lượng, kích thước, giá bán thế nào”?
Dự án cho biết hiện chỉ sản xuất được khoảng 50 pallet/ngày do chi phí máy móc cao.
Tiến sĩ Phan Văn Minh – thành viên Hội đồng Giám khảo, nhận định: “Đây là thị trường cạnh tranh lớn về nguyên liệu. Nếu chỉ cung cấp cho cây cảnh, khối lượng đã rất đáng kể, do đó các bạn cần tính kỹ bài toán nguồn cung sau này”.
Ông Nguyễn Lâm Viên – Chủ tịch Công ty Cổ phần Vinamit, hỏi về việc ký kết với nhà phân phối, khả năng đáp ứng đơn hàng lớn và tỷ lệ thành phần keo trong sản phẩm. Dự án cho biết keo chiếm 4%, có thể tùy chỉnh nếu khách hàng yêu cầu chống nước.
Từ Vĩnh Long, dự án “BTE04 – Thức ăn chăn nuôi từ bột vỏ sầu riêng lên men”, của nhóm Võ Trần Anh Huy, Nguyễn Nhựt Thụy, Võ Thanh Trúc – Vĩnh Long, mang đến bài toán là: Tận dụng lượng vỏ sầu riêng dồi dào tại địa phương, nhóm xây dựng quy trình lên men sinh học tạo thức ăn chăn nuôi giá rẻ, giàu dinh dưỡng, giúp giảm chi phí, tăng sức đề kháng cho vật nuôi và hạn chế sử dụng kháng sinh.
Mô hình này không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cho hộ chăn nuôi nhỏ và vừa mà còn góp phần giảm rác thải nông nghiệp và phát thải khí nhà kính – đúng tinh thần kinh tế tuần hoàn.
Nói về dự án này, giám khảo Nguyễn Lâm Viên – Chủ tịch Vinamit, đánh giá rằng, “đây là một sản phẩm sáng tạo. Tuy nhiên, phần lên men cần có công thức riêng, chủng vi sinh đặc hiệu và phải được bảo hộ – nếu không, sẽ dễ bị sao chép”.
Tiến sĩ Phan Văn Minh đặt câu hỏi về thành phần dinh dưỡng trong vỏ sầu riêng – vốn có hàm lượng protein thấp và nhiều xơ, ông yêu cầu nhóm làm rõ tỷ lệ các thành phần. Dự án cho biết vỏ sầu riêng chiếm khoảng 30% nguyên liệu.
Khi được hỏi vì sao chọn vỏ sầu riêng thay vì loại khác, nhóm trả lời: “Vì địa phương có nguồn dồi dào, dễ thu gom, tiết kiệm chi phí”.
Trong phần trình bày dự án “Trồng Tre – Giải pháp ESG hướng đến Net Zero” của Trương Thị Thoảng, Trần Thị Như Phượng – Quảng Ngãi, dự án lấy cảm hứng từ khuyến nghị tại COP27, dự án tập trung phát triển chuỗi giá trị tre (trồng – chế biến – tiêu thụ) như giải pháp thiên nhiên toàn diện ứng phó biến đổi khí hậu. Tre hấp thụ CO₂ cao gấp 2–3 lần cây gỗ và cho thu nhập tới 200 triệu đồng/ha/năm – được ví như “cây vàng xanh” của nông dân miền núi.
Dự án đặt mục tiêu phát triển 2.000 ha tre sinh thái, có thể giúp cố định khoảng 1,2 triệu tín chỉ CO₂, hướng tới nền kinh tế carbon thấp.
Nói với dự án này, TS. Phan Văn Minh nhận xét: “Đây là dự án đáng chú ý trong bối cảnh xanh hóa và phủ xanh đất trống, đồi trọc. Tuy nhiên, cần tránh độc canh – nên kết hợp trồng xen canh chuối, nấm, gừng, nghệ như nhóm đang hướng tới”.
Bà Nguyễn Cẩm Chi lại hỏi thêm dự án về đầu ra: “Dự án đã có khách hàng và điểm bán ổn định chưa? Với quy mô lớn, cần xác định rõ thị trường cho từng sản phẩm – từ than hoạt tính, thủ công mỹ nghệ đến gỗ tre”.
Ông Nguyễn Tiến Trung – Chủ tịch NSCI, lưu ý dự án rằng, với kế hoạch mở rộng tới 2.000 ha, cần tính kỹ nguồn vốn và thị trường tiêu thụ để đảm bảo tính ổn định.
Nhóm cho biết đang nhận được hỗ trợ vùng trồng từ chính quyền địa phương và chương trình khuyến nông, đồng thời xúc tiến thêm thị trường xuất khẩu châu Âu – nơi đang hạn chế gỗ rừng tự nhiên.
Trong khi đó, với dự án “Niion Biomass Energy – Năng lượng sinh học từ vỏ tỏi của nhóm Đinh Văn Nam, Giang Quốc Đạt, Trần Đức Thịnh – TP.HCM, phát triển viên nén sinh học từ phụ phẩm nông nghiệp, đặc biệt là vỏ tỏi – nguyên liệu dồi dào, dễ tái tạo. Sản phẩm kết hợp xơ tỏi với sáp đậu nành, tạo thành viên nén cháy lâu 10–15 phút, có thể nướng thực phẩm, sưởi ấm hoặc đuổi muỗi, phần tro sau khi đốt còn dùng làm phân bón tái tạo đất.
Dự án được các quỹ Liên Hợp Quốc và Nhật Bản tài trợ, bước đầu ghi nhận doanh thu 360 triệu đồng, hướng tới xuất khẩu sang Úc, Hàn, Nhật.
Ông Nguyễn Tiến Trung – Chủ tịch NSCI, chất vấn: “Căn cứ nào để các bạn ước tính thị trường đến 200 tỷ USD, trong khi doanh thu hiện tại mới 360 triệu”?
Dự án cho biết đang tập trung vào hai thị trường chính là Úc và Hàn Quốc, nơi nhu cầu đồ nướng cao.
Tiến sĩ Phan Văn Minh hỏi thêm: “Về công nghệ, các bạn có đổi mới hay chỉ ứng dụng sẵn có? Và số liệu 156 triệu tấn phụ phẩm nông nghiệp lấy từ đâu”?
Nhóm giải thích đã nghiên cứu tỷ lệ phối trộn khác biệt, giúp than cháy sạch, ít khói, thân thiện môi trường.
Bà Nguyễn Cẩm Chi lưu ý sự thiếu nhất quán trong phần tài chính, cần làm rõ thời gian hòa vốn. Dự án cho biết dự kiến đến năm 2027 sẽ đạt điểm hòa vốn.
Trong khi đó, giám khảo Đàm Sao Mai nhận xét: “Ý tưởng hay, khả thi, nhưng cần đảm bảo nguồn nguyên liệu ổn định. Các bạn có thể mở rộng sang các loại bã thực vật khác để tăng tính linh hoạt”.
Qua phần trình bày và phản biện của các nhóm, có thể thấy Khởi nghiệp Xanh 2025 không chỉ là sân chơi sáng tạo của giới trẻ, mà còn là nơi kết nối tri thức – bản địa – doanh nghiệp, hướng đến phát triển bền vững.
Các dự án năm nay cho thấy xu hướng rõ ràng: từ nguyên liệu phụ phẩm đến năng lượng sạch, từ làng nghề đến mô hình tuần hoàn – tất cả đều hướng đến “xanh hóa” nền kinh tế Việt Nam.
Và chính những nhận xét thực tế, sắc sảo của Hội đồng Giám khảo là hành trang quý giá giúp các dự án hoàn thiện mình, vững bước trên con đường khởi nghiệp xanh.
Thành phần Ban Giám khảo Vòng Chung kết:
-
Bà Phạm Chi Lan: Chuyên gia kinh tế
-
Bà Nguyễn Cẩm Chi: Giám đốc Khối Tư vấn Phát triển bền vững – MCG Management Consulting
-
Bà Đàm Sao Mai: Phó hiệu trưởng Trường Đại học Công Nghiệp TPHCM
-
Ông Nguyễn Lâm Viên: Chủ tịch Công ty Cổ phần Vinamit
-
Ông TS Phan Văn Minh: Nguyên Trưởng phòng Nghiên cứu Công nghệ Sinh học Môi trường – Viện Nghiên cứu Công nghệ Sinh học và Môi trường – Trường ĐH Nông lâm TP.HCM
-
Bà Nguyễn Phi Vân: Chủ tịch mạng lưới đầu tư thiên thần Đông Nam Á, Chuyên gia nhượng quyền, doanh nhân
-
Ông Nguyễn Tuấn Quỳnh: Chủ tịch HĐQT Saigon Books; Phó chủ tịch Hội doanh nhân Trẻ TPHCM
-
Ông Nguyễn Tiến Trung: Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Tư vấn và Đầu tư Khởi nghiệp Quốc gia (NSCI)
-
Ông Nguyễn Đình Tùng: Tổng Giám đốc công ty Vina T&T Group, Phó Chủ tịch Hiệp hội Rau Quả Việt Nam, Chủ tịch Hội sản phẩm nông nghiệp sạch TP.HCM
Cuộc thi Khởi nghiệp Xanh được phối hợp với các đối tác chiến lược gồm: Công ty CP Vinamit, Tập đoàn Trung Nguyên Legend. Cùng các doanh nghiệp đồng hành: Công ty CP Cơ điện Tân Hoàn Cầu, Công ty Cỏ May, Công ty cổ phần VINA T&T, HVNCLC chuẩn hội nhập, Quỹ hỗ trợ khởi nghiệp Trung Nguyên, Công ty TNHH SX TM DV Qui Phúc, Công ty TNHH Tân Nhiên, Công ty CP Tập đoàn Thiên Long, Công ty TNHH Minh Long I, Công ty TNHH MTV Trà Tâm Lan, Công ty TNHH SX-TM DV Bao bì Tăng Phú – Tafuco…
Một số hình ảnh:
