Các nhà phân tích tin rằng mô hình kinh doanh dựa trên năng lượng giá rẻ của Nga và thị trường xuất khẩu Trung Quốc của ngành công nghệ dệt may Đức đã hoàn toàn sụp đổ.

Mayer & Cie – phát súng mới nhất

Mayer & Cie, doanh nghiệp gia đình 120 năm tuổi, từng là gã khổng lồ và là biểu tượng của ngành dệt may Đức với hơn 80.000 máy dệt tròn phục vụ các thương hiệu toàn cầu như H&M, Uniqlo, Decathlon. Tuy nhiên, tháng 4-2026, công ty đã chính thức bị hãng Máy móc Huixing (Tuyền Châu, Trung Quốc) thâu tóm sau khi tuyên bố phá sản vào năm 2025 và phải sa thải toàn bộ 200 lao động.

Nguyên nhân sụp đổ của Mayer & Cie đến từ áp lực lạm phát do cuộc chiến thương mại Mỹ – Trung, cuộc chiến tại Ukraine, tình trạng siêu lạm phát tại thị trường xuất khẩu trọng điểm Thổ Nhĩ Kỳ, và đặc biệt là sự cạnh tranh khốc liệt về giá từ các đối thủ Trung Quốc được nhà nước trợ cấp (vốn có giá rẻ hơn máy châu Âu ít nhất 20%).

Thương vụ thâu tóm này được chính quyền Đức chấp thuận nhờ tính chất tích hợp theo chiều dọc để mở rộng thị phần chứ không nhằm chuyển giao công nghệ. Huixing cam kết giữ lại các bộ phận cốt lõi như sản xuất, R&D tại Albstadt (Đức) và dần tuyển dụng lại các nhân sự đã bị sa thải.

Giới phân tích nhận định, dưới sự quản trị của Huixing, Mayer & Cie có thể hồi sinh và phát triển mạnh mẽ nhờ tận dụng mạng lưới khách hàng rộng lớn của đối tác tại thị trường Trung Quốc. Tương tự như các thương vụ thâu tóm thành công trước đó đối với Duerkopp Adler (2005) hay Terrot (2023).

Một chuỗi “bi kịch”

Stoll – hãng sản xuất máy dệt phẳng thành lập năm 1873 – cũng bị doanh nghiệp khác của Đức mua lại. Hai gã khổng lồ trong ngành sản xuất hệ thống kéo sợi và xử lý xơ sợi Trützschler và Oerlikon Barmag cũng bị ảnh hưởng khi đơn hàng từ các thị trường truyền thống như Thổ Nhĩ Kỳ và Nam Á giảm 30-40% kể từ cuối năm 2024. Các hãng Trung Quốc như Jinsheng Group hay Hi-Tech Heavy Industry đã tung ra các hệ thống kéo sợi thông minh có giá chỉ bằng 2/3 máy Đức nhưng được tích hợp AI để tiết kiệm điện.

Ngành nhuộm và hoàn tất vải cũng “chết lâm sàng” nhanh hơn, do tiêu thụ nhiều điện và gas. Các hãng máy nhuộm như Thies và Brückner nổi tiếng thể giới về độ bền và thân thiện môi trường, nhưng cũng mất dần thị phần vào tay các hãng Trung Quốc và Đài Loan. Bên cạnh đó, hàng loạt nhà máy nhuộm Đức đã phải đóng cửa hoặc chuyển dịch sang Ba Lan, Bồ Đào Nha. Thuế carbon CBAM cộng giá năng lượng cao khiến chi phí hoàn tất một mét vải tại Đức đắt gấp 3 lần so với tại châu Á.

Đức luôn tự hào dẫn đầu về ngành vải kỹ thuật (technical textile) dùng trong xe hơi, y tế và hàng không. Nhưng các niềm tự hào này cũng đang lung lay. Các thương hiệu như VW, Mercedes, hoặc BMW gặp khó và giảm sản lượng trước làn sóng bành trướng của xe điện Trung Quốc. Từng là “gà đẻ trứng vàng” của dệt may Đức, các mảng vải bọc ghế ô tô, túi khí hay vật liệu cách âm… phải co cụm lại.

Trung Quốc vốn chỉ mạnh về vải thời trang giá rẻ (fast fashion) với sản lượng lớn. Nhưng các báo cáo từ hội chợ Techtextil mới đây cho thấy: Trung Quốc nay đã làm chủ được công nghệ sản xuất sợi carbon, sợi chống cháy và vải lọc y tế công nghệ cao – vốn là độc quyền của châu Âu trước đây.

Mảng hóa chất dệt may cũng bị tác động lớn. BASF hay Archroma đang phải tái cấu trúc mạnh mẽ, do không thể cạnh tranh nổi với các nhà sản xuất hóa chất nội địa Trung Quốc và Ấn Độ về giá của các loại thuốc nhuộm cơ bản. Các tập đoàn này buộc phải đóng cửa các dây chuyền sản xuất lớn ở châu Âu và chỉ giữ lại các trung tâm R&D cao cấp.

Theo Nikkei Asia, Financial Times, Reuters, Techtextil, Texfash     

Ricky Hồ / BSA Media

Hãng máy may danh tiếng 120 tuổi của Đức bị Trung Quốc thâu tóm (bài 1)