- “Nước cỏ” là loại nước bình 19-20 lít, được sản xuất từ các cơ sở không giấy phép, không đăng ký chất lượng, tiềm ẩn các rủi ro sức khỏe.
- Nước bình được bán với giá siêu rẻ, chỉ bằng 1/3 đến 1/5 giá các thương hiệu uy tín.
- “Nước cỏ” được tiêu thụ mạnh tại các khu nhà trọ công nhân, quán trà đá vỉa hè, công trường xây dựng hay những nơi muốn tối ưu chi phí.
- Ba cách để bảo vệ sức khỏe cá nhân và gia đình: chọn mua thương hiệu uy tín, kiểm tra vỏ bình và mua máy lọc nước.
Nước đóng chai, trong đó có nước khoáng thiên nhiên, đang định hình xu hướng tiêu dùng xanh và bảo vệ sức khỏe. Nhưng ở góc tối khác của thị trường nước uống là những bình nước dung tích 19-20 lít, có giá rẻ hoặc siêu rẻ đang được tiêu thụ mạnh.
Góc khuất ít ai ngờ
Các quán vỉa hè, khu nhà trọ, công trường xây dựng hoặc ngay cả bếp ăn của các nơi muốn tiết kiệm chi phí là nơi tiêu thụ các loại nước bình tiềm ẩn nhiều rủi ro với sức khỏe. Giới chuyên gia hay các doanh nghiệp ngành nước uống đóng chai gọi đây là “nước cỏ”.
Tháng 10-2025, Công an Hà Nội đã triệt phá cơ sở sản xuất nước La Vie giả với hơn 20.000 bình nước 19-20 lít. Cơ sở này thu mua vỏ bình, vệ sinh sơ sài, rồi bơm nước máy vào và phân phối khắp nơi với giá 70.000 đồng mỗi bình, trong khi giá thành chỉ hơn 10.000 đồng.
Đầu tháng 9-2026, Hà Nội cũng đã khẩn trương kiểm tra chất lượng nước uống tại nhiều trường học trong thành phố.
Ở khắp các tỉnh thành khác, nhà chức trách cũng phát hiện nhiều vụ việc tương tự. Các cơ quan chức năng như công an, y tế… đã cảnh báo về các loại nước uống đóng bình, đóng chai kém chất lượng, chứa vi khuẩn, hóa chất và kim loại nặng, dễ gây ngộ độc, nhiễm trùng đường ruột và các bệnh lý tiêu hóa. Trẻ em, học sinh và người có sức đề kháng yếu là nhóm đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nề và nhanh chóng nhất.
Bên cạnh đó, chất liệu vỏ bình là một mối nguy lớn. Nhiều cơ sở sản xuất lậu sử dụng nhựa phế liệu, nhựa tái chế rẻ tiền. Theo PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, nguyên giảng viên Viện Công nghệ sinh học và Thực phẩm thuộc Đại học Bách khoa Hà Nội, các mắt xích monome từ loại nhựa này có thể thôi nhiễm vào nước. Việc uống loại nước này lâu dài khiến độc tố tích tụ trong cơ thể, gia tăng nguy cơ mắc các bệnh lý nguy hiểm và ung thư. Tình trạng kém chất lượng này chủ yếu xuất phát từ nguồn nước đầu vào không đảm bảo, dây chuyền lọc thô sơ và quy trình súc rửa vỏ bình cũ không đạt chuẩn vệ sinh.
“Nước cỏ” là gì?
Trong giới kinh doanh nước uống, “nước cỏ” là “thuật ngữ” hay tiếng lóng để chỉ các loại nước đóng bình 19-20 lit trôi nổi, kém chất lượng hoặc làm nhái các thương hiệu lớn. Giống như các khái niệm “xe cỏ”, “mỹ phẩm cỏ” hay “sữa cỏ”, cụm từ này ám chỉ những sản phẩm siêu rẻ, sản xuất chắp vá và hoàn toàn bỏ qua các quy chuẩn an toàn. Nhờ vậy, “nước cỏ” có mức giá bán rẻ đến giật mình, chỉ bằng 1/3 đến 1/5 các nhãn hàng uy tín.
Giá đổ sỉ cho các đại lý chỉ từ 5.000 – 8.000 đồng/bình, và khi bán lẻ đến tay người tiêu dùng cũng chỉ dao động ở mức 20.000 – 30.000 đồng hoặc thấp hơn. Trong khi các loại nước uống đạt chuẩn của các thương hiệu lớn như La Vie, Vĩnh Hảo hay Ion Life có giá khoảng 50.000-75.000 đồng một bình dung tích 20 lít. Ngoài ra, người tiêu dùng còn phải trả tiền cọc 50.000 đồng/bình cho đại lý.
Để có được mức giá bèo bọt này, các cơ sở sản xuất lậu đã cắt giảm tối đa mọi chi phí vận hành bằng những thủ thuật che mắt, trực tiếp đe dọa đến sức khỏe người dùng.
Với mức giá quá rẻ, “nước cỏ” hiện vẫn đang len lỏi và tiêu thụ mạnh tại các khu nhà trọ công nhân, quán trà đá vỉa hè, công trường xây dựng hay những nơi muốn tối ưu chi phí. Tuy nhiên, đằng sau sự tiết kiệm nhỏ nhoi trước mắt là sự đánh đổi rất lớn về mặt sức khỏe, khi người dùng vô tình nạp vào cơ thể nguồn nước ô nhiễm, tích tụ độc tố và đối mặt với nhiều bệnh lý nguy hiểm về lâu dài.
Làm gì để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình?
Mỗi ngày, một người trưởng thành cần uống trung bình 2-3 lít nước, tùy theo thể trạng và mức độ vận động, để duy trì quá trình trao đổi chất và các hoạt động sinh lý bình thường của cơ thể. Tuy nhiên, uống đủ nước là tốt, nhưng nếu nạp vào cơ thể hàng lít “nước cỏ” mỗi ngày, bạn đang vô tình bắt thận và gan làm việc kiệt lực để lọc độc tố. Vì thế, để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình, người tiêu dùng cần lưu ý khi chọn nước uống đóng chai, đóng bình:
- Chọn thương hiệu uy tín: Chỉ mua nước có nguồn gốc, mã vạch và chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm rõ ràng.
- Kiểm tra vỏ bình: Tránh sử dụng các bình mờ đục, trầy xước nhiều, rò rỉ nước hoặc nắp không có màng co bảo vệ.
- Sử dụng máy lọc nước: Cân nhắc trang bị máy lọc nước gia đình đạt chuẩn để tự kiểm soát chất lượng nguồn nước đầu ra, đảm bảo an toàn tuyệt đối và tiết kiệm chi phí lâu dài.
Vì sao “nước cỏ” có giá siêu rẻ?
- Chi phí bản quyền nguồn nước bằng 0: Thay vì khai thác nguồn nước khoáng sâu hoặc nước thủy cục qua hệ thống xử lý công nghiệp, họ bơm trực tiếp nước giếng khoan chưa kiểm định hoặc nước máy sinh hoạt thông thường.
- Dây chuyền sản xuất thủ công: Hệ thống lọc lỗi thời, lõi lọc không bao giờ thay mới, thậm chí một số nơi chỉ lọc thô qua bể cát rồi xả thẳng vào bình.
- Không tốn chi phí khử trùng vỏ bình: Vỏ bình cũ được thu hồi về chỉ súc rửa qua loa bằng nước lã, không qua dây chuyền tiệt trùng.
- Trốn thuế và kiểm định: Không đăng ký kinh doanh hợp pháp, không thực hiện kiểm nghiệm định kỳ 6 tháng/lần theo quy chuẩn QCVN 6-1:2010/BYT của Bộ Y tế.
Ricky Hồ / BSA Media
Tìm đọc trọn series: Bức tranh toàn cảnh thị trường nước uống đóng chai
Kỳ 1: Đi tìm “Ngọc trong đá”: Từ nguồn khoáng Đảnh Thạnh đến câu chuyện thương hiệu Việt
Kỳ 2: Thị trường tỉ đô phân định rạch ròi và những lợi ích thiết thực từ nước khoáng kiềm
Kỳ 3: Góc khuất “nước cỏ”: Vì sao người tiêu dùng phải cảnh giác với nước đóng bình giá siêu rẻ?
Tin bài khác:
